Home | Literair café | Interviews | Interview met Gaby Crince Le Roy

Interview met Gaby Crince Le Roy

Auteur van 'De vrouw die niemand zag'

Vanaf de allereerste bladzijde van 'De vrouw die niemand zag' moet je wel van hoofdpersoon Charlotte Van Zalingen houden. Het kleine meisje dat niet weet in welke auto ze moet stappen, tussen welke persoon - vader of moeder die beiden in verschillende auto's zitten - ze moet kiezen. 'De vrouw die niemand zag' is een schitterend boek waarin de kwetsbaarheid van de ziel soms tot in het pijnlijke toe wordt blootgelegd. (Rechts Gaby Crince Le Roy, foto: Arjen Kuipers)

In deze literaire debuutroman laat Gaby Crince Le Roy op treffende wijze zien hoe we de gebeurtenissen uit onze jeugd in ons leven meetorsen, hoe ze ons leven beïnvloeden, maar ook hoe we zelf, door bewustwording en acceptatie, het juk van onze jeugdervaringen kunnen afwerpen en 'zichtbaar' kunnen worden.

Trendystyle interviewde de intrigerende auteur van 'De vrouw die niemand zag', een titel die voor tweeërlei uitleg vatbaar is. Gaby Crince Le Roy is in Amsterdam geboren en is rechter in Amsterdam. Ze vertelt ons openhartig over de achtergrond van haar roman en over opvallende thema's die zij daarin ter sprake brengt zoals 'onzichtbaarheid', liefde tussen vrouwen en introspectie, de moed om bij jezelf naar binnen te kijken.

Snakken naar burgerlijkheid

Allereerst zijn we natuurlijk benieuwd hoe Gaby Crince Le Roy er naast haar ongetwijfeld intensieve baan als rechter toe gekomen is om een boek te schrijven. 'Waarom dit boek?', 'Wat was je drijfveer?' en: 'Is het gemakkelijker om een vonnis op te stellen of om een roman te schrijven?' vragen we haar.

'Ha, een spervuur van vragen', is het prompte antwoord. 'Allereerst hoe ik ertoe ben gekomen een roman te schrijven. Er zijn eigenlijk twee aanleidingen, maar ik zal er een vertellen. Na een zitting at ik met twee collega's een broodje. Gerard Reve was net gestorven. Beide collega's zeiden dat 'De Avonden' zo'n indruk op hen had gemaakt. Dat ze zich erdoor gesteund voelden. Ik herkende die bedrukkende naoorlogse sfeer niet. Ik groeide op in de jaren zestig, begin zeventig. Mijn ouders gingen naar Woodstockachtige popconcerten. Er werd hasj gerookt. De seksuele moraal was veranderd. En uiteindelijk scheidden ze. Als kind snakte ik naar burgerlijkheid. Ik had dit in een klein stuk beschreven en aan Thomas Verbogt laten lezen. Hij begeleidde mij bij het schrijven. Hij zei toen:" Stop met verhalen schrijven, je gaat nu een roman schrijven; je hebt goud in handen."Al vanaf de scheiding van mijn ouders had ik het idee dat ik er iets mee moest, zo vreemd vond ik het wat er gebeurde, hoe de volwassenen zich gedroegen.'

'Een vonnis en een roman schrijven zijn twee verschillende dingen, twee verschillende talen, die weinig met elkaar gemeen hebben. Zoiets als een muur schilderen en een schilderij maken. Ik heb tijdens het schrijven van het boek mijn best moeten doen om niet in juridisch denken en taalgebruik te vervallen. Het was alsof ik weer terug moest naar de kern van mezelf. Moeilijk, maar heel aangenaam, zeker toen het lukte. Het is een verademing om niet ingehouden en in een keurslijf te hoeven schrijven, niet lineair, niet logisch maar associatief. En het is vooral leuk om te verzinnen, geen rekening te hoeven houden met de werkelijkheid, met de feiten'.

Soep maken van verzinsels en autobiografische elementen

'De vrouw die niemand zag' beslaat een belangrijk deel van het leven van hoofdpersoon Charlotte van Zalingen. We leren haar als klein meisje kennen, zien haar opgroeien, reizen met haar mee naar Italië, leven met haar mee als ze gaat studeren, als ze gaat trouwen, als ze - net zoals haar geestelijke moeder - als rechter gaat werken. Op de achterzijde van het boek wordt Crince Le Roys werk omschreven als 'haar verhaal, gegoten in romanvorm, met elementen van autobiografie, essay en dagboek'. 'Hoeveel is er van Gaby Crince Le Roy in hoofdpersoon Charlotte van Zalingen te vinden?', vragen we haar.

'Dit boek bevat autobiografische elementen. Maar is het ook autobiografisch? Nee, het is een roman', vertelt Gaby Crince Le Roy. 'Ik heb fictie vermengd met autobiografische elementen. Mijn opzet was het schrijven van een roman en geen autobiografie. Dat wat ik aan autobiografische elementen kon gebruiken heb ik verwerkt. En: dat wat ontbrak heb ik verzonnen. Die verzinsels en autobiografische elementen heb ik als het ware in een grote soeppan gedaan, door elkaar geroerd en er soep van gemaakt. Met het boek als resultaat.'

'Het perspectief, de ik-vorm, draagt ertoe bij dat het lijkt alsof het allemaal echt is gebeurd. Daarbij komt dat ik als het ware in de huid van de hoofdpersoon ben gekropen, alsof het een toneelrol was. Zo heb ik wat Charly ging beleven ook zelf beleefd. Laat ik het anders zeggen. Ook autobiografische elementen die ik heb gebruikt zijn opnieuw verzonnen, omdat ik er geen precies beeld meer van had. Zo ben ik in Charly's huid gekropen en probeerde als door een camera te kijken. Ook probeerde ik te ervaren als Charly, wat voelde zij, wat rook en hoorde zij.'

Onzichtbaarheid is mijn wapen

Charlotte van Zalingen voelt zich (vaak) onzichtbaar. 'Ik doe niks, zeg niks. Verroer mij niet. Onzichtbaar ben ik. Onzichtbaarheid is mijn wapen, mijn schild. Daartoe ben ik veroordeeld' (pagina 44). Zo sluit de jeugdige Charlotte zich af voor pijnlijke gebeurtenissen in haar tienerjaren, voor haar verdriet over de scheiding van haar ouders, voor de ongelukkige zondagen die ze doorbrengt in het nieuwe gezin van haar vader. Later in haar leven komen er gelukkig steeds meer 'zichtbare' momenten. Zichtbaar. Onzichtbaar. Zichtbaar. 'Herken jij dit gevoel en heeft deze roman jou 'zichtbaar' gemaakt?' vragen we Gaby Crince Le Roy.

'Ja, ik herken dit gevoel. Ik denk dat ik er anders niet zo over had kunnen schrijven. Onder minder bekenden, zoals collega's, ben ik door het boek zichtbaar(der) geworden. De interne website en het rechtbankblaadje hebben er ook aandacht aan besteed.'

Vrouwenliefde

Hoofdpersoon Charlotte van Zalingen ervaart haar relatie met Eva als een bevrijding. 'Een bevrijding. Seks met een vrouw. (...) Ik heb niets meer met mannen te maken. Ik hoef niet meer naar hun pijpen te dansen.' Een interessant onderwerp waar zelfs in onze moderne tijd nog vaak een taboe op lijkt te rusten.

'Zou jij Charlotte van Zalingen als lesbisch omschrijven?' vragen we Gaby Crince Le Roy. 'Wat is jouw mening over de liefde tussen twee vrouwen? Is het een vlucht? Een alternatief als het 'met de mannen niet goed uitpakt'? Of een 'geaardheid'?' Hoofdpersoon Charlotte van Zalingen verkleedde zich als Batman en de meisjes van de kleuterschool konden er niet over uit dat Batman een meisje was.

'Wat is lesbisch?' is Gaby Crince Le Roys tegenvraag. 'Beatrijs Ritsema heeft eens geschreven dat de vrouwenliefde als een duiventil is: de vrouwen vliegen in en uit. Met andere woorden vrouwen zijn niet per se of lesbisch of heteroseksueel. Kijk maar naar Mathilde Santing. Ik denk wel dat er vrouwen zijn die een grotere voorkeur hebben voor vrouwen dan andere. Zo ook Charlotte van Zalingen. Dat blijkt al in haar jeugd, eerst dat Tom Boy-achtige, later die verliefdheid op een lerares. Die geaardheid is er dan wel. Ik kan mij overigens voorstellen dat een vrouw de voorkeur aan een andere vrouw geeft boven een man nadat het verkeerd uitgepakt is met een man.'

Introspectie

Hoofdpersoon Charlotte van Zalingen gaat in psychoanalyse. Volgens haar psychiater voorkomt ze het bespreken van haar verborgen passies door te praten over problemen die ze daartoe speciaal creëert, om uiteindelijk te ontdekken dat ze om zichtbaar te worden zich 'alleen maar' van haar keurslijf moet ontdoen...

Ook hiermee komt Crince Le Roy met een pakkend thema. Tegenwoordig hoor je steeds meer over (pyscho)analyse en mensen die op één of andere manier bewust aan introspectie doen. Mensen die graven in het verleden en op zoek zijn naar antwoorden over het heden en innerlijke rust. We vragen haar of het volgens haar een fenomeen is dat samenhangt met de huidige, moderne maatschappij.

'Introspectie, reflectie is iets van deze tijd. Ik merk een zekere weerzin bij de generatie van mijn ouders bijvoorbeeld, die vindt dat vaak onzin of eng of laf. Ook onder rechters is het niet iets vanzelfsprekends. Ik denk dat je in deze maatschappij iets dergelijks moet doen om te kunnen kiezen uit het enorme aanbod aan keuzes dat voortdurend voorgeschoteld wordt. Als je weet wie je bent, wat je waarden en overtuigingen zijn, is het volgens mij makkelijker keuzes maken. Mijn ervaring is dat je dan weet wat je echt belangrijk vindt, wat je wil en doet, in plaats van dat je van anderen laat afhangen wat je doet.'

Dapper boek

'De vrouw die niemand zag' is een dapper boek met thema's die aanspreken. De onzekerheden van de moderne vrouw, het keurslijf waarin de moderne maatschappij ons dwingt te leven, seksuele ervaringen in de tienertijd, opgroeien, bewustwording, liefde en relaties, volwassen worden. En Crince Le Roy neemt zeker geen blad voor haar mond. We zijn benieuwd naar de reacties die ze privé en op haar werk op haar roman heeft gehad. En of mannen en vrouwen verschillend reageren.

'De reacties zijn over 't algemeen positief en enthousiast. De meesten vinden het een gedurfd boek omdat ik mij door het autobiografische ervan kwetsbaar opstel. Anderen vinden het literair knap in elkaar zitten. Ik heb ook enkele boze reacties gekregen. Van mensen die het boek kwetsend vonden. Een collega vond dat ik de rechtbank te veel in beeld had gebracht en mij als rechter problemen op de hals heb gehaald. Zij voorspelt dat een verdachte minderjarige uit mijn boek zal citeren, waardoor ik hem niet kan berechten. Zelf verwacht ik dat niet, alleen al omdat het mij zou verbazen als een verdachte minderjarige mijn boek zou lezen.'

'Aanvankelijk kreeg ik voornamelijk reacties van vrouwen, maar de afgelopen tijd waren er diverse mannelijke collega's en een advocaat die lovend waren. Een ervan heeft zelfs een week lang geprobeerd in contact te komen om me te vertellen hoe goed hij het vond. Een ander vertelde dat hij al diverse exemplaren had weggegeven.'

De avonturen van een Fiat 500... of een voorleesboek voor katten

De standaard-slotvraag (maar wel een belangrijke!). Kunnen we nog meer romans van Gaby Crince Le Roy verwachten?

'Jazeker. Ik ben nog aan het twijfelen of het zal gaan over mijn ervaringen als kinderrechter, de avonturen van een Fiat 500… of toch een voorleesboek voor katten?'

Hartelijk dank, Gaby, voor dit interview.

De vrouw die niemand zag, Uitgeverij: Prometheus, ISBN: 9789044613933