Home | Psyche | De relatie vaders en dochters

De relatie vaders en dochters

De relatie moeders en dochters is veelbesproken. En wie kent het woord Oedipus-complex dat vooral op de relatie moeder-zoon betrekking heeft nu niet? Maar als we het over vaders en dochters gaan hebben, dan weten we er opeens veel minder van. Ook het woord Electra-complex dat betrekking heeft op de relatie tussen vader en dochter is veel minder bekend. En dus dachten wij dat het tijd was om eens over vaders en dochters te brainstormen.

Menselijke relaties zijn moeilijk en die binnen een familie vaak des te meer (hiermee trappen we een open deur in). Iedere dochter zal ervan mee weten te spreken. En iedere vader die een dochter heeft, zal precies weten wat we bedoelen. Want denk niet dat vaders bij de opvoeding van hun kroost een minder belangrijke taak dan moeders hebben, ook al lijkt dat door de rolverdeling in onze huidige maatschappij misschien soms wel zo. Je zult er als vader nog eens van opkijken hoeveel er op je schouders neerkomt.

Tot ongeveer het derde levensjaar hebben kinderen - zowel zoons als dochters - een hechte band met moeder. Daarna volgt, volgens de grote psychoanalytici, een fase waarin dochters, hoewel ze nog steeds aan de moeder gebonden zijn, zich op de vader gaan richten. Op dat moment zou het meisje zelfs de wens ontwikkelen om een kind van haar vader te krijgen. Het meisje begint haar moeder als een concurrente te ervaren, maakt zich langzaam van haar los en ontwikkelt een aanhankelijkheid voor haar vader, die in haar fantasie een soort 'prins op het witte paard' wordt.

In deze belangrijke fase wordt er heel wat van de vader gevergd. En niemand heeft hem ooit geleerd hoe hij op dit 'bezitterige' gedrag van dochterlief moet reageren. Het meisje wil haar vader helemaal voor zich hebben en de vader moet daar natuurlijk met liefde, begrip en tact mee omgaan. Hij helpt de dochter in deze fase als het ware om uit de beschermende moederwereld te komen en langzaam maar zeker de grote wereld in te stappen.

Vaders gedrag is belangrijk voor heel wat levensbagage van dochter. Eigenwaarde, respect voor zichzelf, haar houding in het leven. Als hij haar te weinig aandacht schenkt, dan zal ze zich afgewezen voelen en constant de waardering van vader blijven zoeken. Als hij haar behoeften niet aanvoelt of niet juist beantwoordt, kan dat invloed op haar ontwikkeling en haar verdere leven hebben.

Is hij afwezig of te toegeeflijk, dan zou dochterlief haar grenzen wel eens niet kunnen leren kennen. Staat hij te 'romantisch' en 'jongensachtig' in het leven dan zou ze zich wel eens onzeker en fragiel kunnen voelen. Is vader te streng, te autoritair of weinig spontaan, misschien teveel geneigd tot straffen, dan zou de dochter wel eens een pantser kunnen ontwikkelen om de angst om verlaten te worden te verbergen en op haar beurt in het leven en op haar werk veel van zichzelf (en van anderen) kunnen vragen.

Om het nog maar niet te hebben over de impact die de houding van de vader op de keuze van de levenspartner van de dochter kan hebben. Hoe vaak horen we niet dat de dochter met de 'kopie' van vader op de proppen komt? En hoe vaak kunnen problemen met vader niet doorwerken in de liefdesrelatie van de dochter?

Al met al heb je als ouder geen gemakkelijke taak (en misschien doe je het wel nooit goed). Je moet je vanaf het moment dat je dat bundeltje in je armen gedrukt krijgt - of het nu roze of blauw is - maar zien te redden. En dat allemaal zonder bijsluiter of handleiding.