Home | lifestyle | hotspots | Kasteel De Haar te Haarzuilens

Kasteel De Haar te Haarzuilens

door: Dik Mesman

We hoorden van grote evenementen, van rondleidingen, van stijlvolle huwelijken, diners en recepties, maar ook van kinderen die voor ridder spelen op het kasteel, van een Italiaans culinair weekend en nog meer. We gingen eens kijken.

Vanaf de parkeerplaats is het ongeveer tien minuten lopen. Het kasteel gaat deels verscholen achter de oude bomengroepen, die sfeer geven aan de landschappelijke omgeving van grasland, sloten, van van ruimte en rust. De torens blijven de bomen de baas. We komen bij een wegsplitsing, rechtsaf is richting het dorp, rechtdoor brengt ons op de oprijlaan naar kasteel, tuinen en park. Aan het eind daarvan kiezen we voor een pergola-pad, bedekt met rozen. Plots staan we aan de kademuur en worden we overrompeld door het imposante kasteel, dat krachtig vanuit het water verrijst. De onregelmatig verlopende vlakken, de hoeken en de ronde torens met hun weerspiegeling in de kasteelvijvers geven het bouwwerk een statige uitstraling. Rechts, nog op het vaste land, zien we de kerk, in architectuur ondergeschikt aan het kasteel. Aan de kademuren wordt gewerkt, zo te zien worden grote delen gerenoveerd. We gaan over de brug die toegang geeft tot de hoofdingang van het kasteel. De deur staat half open, we gluren naar binnen en vangen een glimp op van de rijk ingerichte en royale hal. Dan horen we voetstappen. Misschien wel van de heer des huizes, baron Thierry van Zuylen van Nijevelt van de haar. Nee, zegt, Manon Bakker, medewerker (toerisme) van de stichting Kasteel De Haar, hij is hier ieder jaar gedurende de maand september, vaak met vrienden. Maar het gevoel dat hij het kasteel permanent bewoont kan ik wel begrijpen. De baron is sterk gehecht aan de familietraditie. De inrichting is volledig en geheel zoals zijn voorvaderen het bewoonden. Natuurlijk zetten we vlak voor zijn komst uit Londen de stoelen en tafels op de juiste plek en worden de perzen uitgerold.

Manon nodigt ons uit haar te volgen. Ze vertelt vol enthousiame over de glorierijke periodes van het kasteel en die van het verval. Ze begint in de 14de eeuw. Ze vertelt over de families van Zuylen en Van de Haar, over Dirk van Zuylen die Josyna Van de Haar trouwde. We luisteren maar half, te veel overweldigd door de ruimte en de kunsthistorische rijkdommen van de hal. In de balzaal gekomen wijst ze op een geschenk van baron Etienne van Zuylen van Nijeveld van de haar, de grootvader van huidige bewoner, aan zijn vrouw barones Hélène de Rothschild. Het is een beeldhouwwerk in zandsteen voorstellende de wonderlijke verovering door etienne van zijn geliefde Hélène. We hebben het nu over het begin van de jaren 80 uit de 19de eeuw. We zijn weer bij de les alhoewel een schuin oog gericht blijft op de twee indrukwekkende Vlaamse wandtapijten uit het begin van de 16de eeuw, de schepping van de wereld en de hemelvaart voorstellende. Etienne van Zuylen, zo vervolgde Manon maakte samen met zijn vrouw een droom waar: de herbouw en de inrichting van het kasteel in z'n oude glorie, die van de Middeleeuwen, maar dan wel met de hedendaagse gemakken, zoals van warm en koud stomend water, electriciteit.

De beroemde architect Cuypers, ook de architect van o.a. het Rijksmuseum te Amsterdam, werd ingehuurd voor het prestigieuze project, dat in 1892 begon en zou voortduren tot 1912. Onder zijn bezielende leiding werden gerenommeerde beeldhouwers en kunstenaars aangestuurd, terwijl Etienne en Hélène veel op reis waren om belangrijke kostbaarheden aan te schaffen. In Londen werden de middeleeuwse Vlaamse wandtapijten gekocht, vanuit het verre oosten brachten zij antieke Chinese en Japanse vasen en porcelein mee. De rijkdom en de invloed van de bankiersfamilie rothschild stonden mede garant voor een volmaakte realisatie van Etienne's droom.

Ook bij de inrichting van het park waren cuypers en zijn opdrachtgevers nauw betrokken. Even spectaculair als de herbouw van het kasteel werden het park en de verschillende tuinen door Henri Copijn aangelegd. Weliswaar ondersteund door Springers ontwerp, waaruit de kennis van elementen als een Grand Canal en Barokparterres, naast Middeleeuwse motieven, bleek.

Nadat Manon ons een aantal andere vertrekken van het kasteel had laten zien, waaronder de bibliotheek, de eetsalon, steeds weer met een grote rijkdom aan kunstschatten, volgden we haar advies een wandeling door de tuinen en het park te maken op. We waren onder de indruk, we vergaten de tijd, behalve dat we ons waanden in een tijd van eeuwen terug..

Het importante kasteel met de talrijke kunstschatten, de prachtige tuinen en het park zijn opengesteld voor het publiek, met de volle medewerking van de baron. Alleen in september zullen de toegangshekken zijn gesloten. Die maand zij het baron Thierry meer dan gegund met zijn dochters en vrienden te genieten van deze unieke, sfeervolle en historische plek midden in de polder.

(Augustus 2004)

Kasteel De Haar, Kasteellaan 1, 3455 RR Haarzuilens, tel. 030 6778515, fax 030 6778530