Home | Reizen | Kenia: Mal d'Afrique

Kenia: Mal d'Afrique

Tekst & fotografie: Mauro Pilotto

'Mal d'Afrique'... een gevoel van nostalgie, van spijt dat je niet helemaal voor 100% begrepen hebt hoe mooi de plaats die je bezocht wel niet was... op het moment dàt je er was. En vaak genoeg besef je pas hoe je gelukkig je daar wel niet was... op het moment dat je er al weg bent. Alles wat je overhoudt, is een bitter gevoel. Een gevoel dat je al dat moois niet genoeg hebt gewaardeerd.

Tien jaar geleden bezocht ik Kenia voor de eerste keer. Mijn eerste indruk van Afrika. Je kunt er niet onverschillig onder blijven. Die geur...dat is het eerste wat je opvalt. De vochtige warmte die je de kleding die je draagt doet haten. Je wilt je wassen, meteen. Het eerste contact met de zwarte bevolking van dit enorme werelddeel is soms wat verlegen, schuchter. Je wordt onmiddellijk met een verschil geconfronteerd. Of misschien is het een soort wantrouwen, veroorzaakt door eeuwen van confrontaties, vooroordelen en onrecht dat de blanke koloniserende man deze zwarte volkeren heeft aangedaan.

Dus probeer je hun wereld te begrijpen, je onder te dompelen in hun cultuur. Je probeert al die regels die in onze cultuur onacceptabel zijn te accepteren. Regels die worden ingegeven door hun godsdienst, die betrekking hebben op de positie van de vrouwen, op hun trots.

Net zoals tien jaar geleden bespeur ik in de Kenianen die ik heb mogen leren kennen een sterk bewustzijn van hun 'onderontwikkeling', een rauw besef dat ze als 'derde wereld' worden beschouwd. Er is geen uitzicht op een goede baan. Jonge jongens verlaten de school omdat zij de kosten niet kunnen betalen, mooie en gracieuze meisjes zien zich genoodzaakt om hun schoonheid ter beschikking te stellen aan rijpe Europese heren die ze als trofeeën aan de arm meevoeren.

Het is een werkelijkheid waarvan wij allemaal wel op de hoogte zijn, maar ach wij lafaards... Accepteren deze werkelijkheid als kenmerkend voor de plaats waar wij op vakantie zijn. In elk deel van de wereld, van Cuba tot Bangkok, is het sekstoerisme de hoofdattractie geworden. Er wordt dan wel geen gewag van gemaakt in de prospectussen van de reisorganisaties, maar wie kent de werkelijkheid niet?

Behalve de safaritochten, georganiseerd door de assistenten van het hotel of door de vele beach boys die de stranden van Kenia bevolken, biedt Kenia ook de gelegenheid om eens heerlijk uit te rusten in hotelcomplexen die zijn omgeven door prachtige tuinen, vol met palmen, en andere exotische planten en bloemen: een rijke mix van kleur en parfum. De parken worden keurig onderhouden door een leger van zeer jonge tuinmannen die het gras maaien (onder een ongenadig brandende zon) met een zeis! Ja... Niet met een grasmaChine, maar met de maaiende bewegingen van een scherpe zeis. Dit alles doet zeer onnatuurlijk aan in deze telematische wereld van computers en e-mail.

Kilometers lopen op het strand dat nu het eb is zich enorm breed voor me uitstrekt. De veilige zone die door de wachten wordt gecontroleerd verlaten. Alleen zijn, geïsoleerd van de wereld. De plaats waarvan je vertrokken bent, wordt steeds kleiner en het doel dat je voor jezelf hebt gesteld, komt steeds dichterbij. Zoveel lopen dat je spieren er pijn van doen. Soms ontmoet je een kleine Afrikaanse vrouw met kleine kinderen op haar rug, een zware emmer vol zeewater op haar hoofd. De vrouwen hebben bewerkelijke kapsels met veel vlechtjes. Het zijn jonge vrouwen... Maar ze zijn al meerdere malen moeder. Het zijn koninginnen... In hun barakken, daar in die dichte vegetatie net achter de duinen van het strand.

Kinderen duiken in groepjes op, onverwacht, van achter de duinen. Kinderen die je verlegen toelichten, die hun handjes bewegen, die perfect - of bijna perfect - Italiaans of Engels spreken. Kleine gitzwarte figuurtjes vragen je snoepjes, muntstukken, schoenen, een hoedje, je zonnebril... En nog veel meer. Elk voorwerp dat je hun kunt geven wordt voor hun een kwestie van overwinning en trots.

En op strand ontmoet je mensen die je willen leren kennen. Jongens die je de hand willen schudden, die een eindje met je willen oplopen, die je pas alleen laten als je heel beslist zegt dat je nu echt even alleen wilt zijn - een concept dat voor deze mensen, die de sterke behoefte voelen om een clan te vormen, moeilijk te begrijpen moet zijn.

En ik voel me werkelijk een idioot als een jongen me vraagt of ik bang ben voor de zwarte man, mij geruststellend dat hij echt geen kannibaal is, zeggende dat hij dezelfde kleur bloed heeft als het mijne... En dat het verschil in huidskleur ons niet kan scheiden.

Afrika, Azië... of Amerika, op het moment dat je je eigen land of werelddeel verlaat, voel je je naakt en onbeschermd. Je raakt ten prooi aan intense emoties, soms ben je getuige van gebeurtenissen die zich voor altijd vastzetten in je hersenen. Je neemt een wereld waar die geheel anders is dan de jouwe.

Waarom bestaat er zoveel ongelijkheid, zoveel verkwisting aan de ene kant, zoveel behoefte aan de andere kant. Maar het leven is een opeenvolging van gebeurtenissen, van ontmoetingen, van etappes... En van vragen waar je toch niet echt antwoord op kunt geven. Soms denk ik dat de dingen die ons zekerheden lijken, juist onze grenzen, onze limiet aangeven.

'Una matata... una matata', hoeveel Kenianen hebben mij deze zin niet gezegd. 'Geen probleem', bedoelden zij. Wanneer zal dit nu eens onze levensfilosofie worden? Wij die -ook al hebben we geen grote problemen - er zelfs toe komen om deze problemen zelf te creëren!