Home | Welzijn | Ongewild urineverlies ofwel urine-incontinentie

Last van ongewild urineverlies?

Meer dan de helft van de Nederlandse vrouwen van 45 jaar en ouder krijgen ermee te maken: ongewild urineverlies. Het bemoeilijkt je dagelijks leven en heeft ook een psychologische impact. Niemand vindt het leuk om met dit soort kwaaltjes geconfronteerd te worden, laat staan er met anderen over te spreken. Trendystyle interviewde gynaecologen Janetta de Vries en Henk Oosterhof van Ziekenhuis Nij Smellinghe te Drachten over ongewild urineverlies. Zij vertelden ons meer over de oorzaken en legden uit dat deze aandoening in veel gevallen vrij eenvoudig te verhelpen is.

Wanneer kun je van incontinentie (bij volwassen vrouwen) spreken?

Urine-incontinentie betekent dat er sprake is van ongewild urineverlies. Dit urineverlies vormt een veel voorkomend probleem bij vrouwen. Het kan zowel overdag als s'nachts optreden. Wanneer het verlies zich voordoet bij lichamelijke activiteit spreken we van stress-incontinentie. De stress is dan bijvoorbeeld lachen, niezen, hoesten, maar ook dingen optillen, traplopen, tijdens seks of bij sport. In al deze situaties neemt de druk in de buik en dus de druk op de bekkenbodem kortdurend toe. Bij een verslapte bekkenbodem is de plasbuis uitgezakt en wordt er bij druk al snel een scheutje urine verloren.

Een andere vorm van urine-incontinentie wordt veroorzaakt door te sterke aandrang. Dit is aandrang-incontinentie of ookwel urge-incontinentie. De aandrangprikkel is dan hevig en de druk in de blaas te hoog om de urinelozing tegen te gaan.

Vrouwen in de menopauze kunnen zowel stress- als urge-incontinentie hebben of een combinatie van beide vormen. Wanneer er een duidelijke verzakking van de blaas aanwezig is kan er teveel urine na het plassen in de blaas achterblijven Hierdoor bestaat er een grotere kans op (terugkerende) blaasontsteking. Vanwege de menopauze is er onvoldoende oestrogeen (vrouwelijk hormoon) in het slijmvlies van de vagina. Daardoor is de weerstand tegen infectie minder en is er ook een grotere kans op urineverlies.

Andere vormen van incontinentie: verlies van ontlasting op ongewilde momenten wordt faeces-incontinentie genoemd. Ook een heel vervelend probleem. Er zijn vrouwen bij wie zich dit alleen voordoet wanneer zij dunne ontlasting of diarree hebben. Sommige vrouwen ervaren deze incontinentie zowel bij dunne als stevige ontlasting. Het 'ontsnappen' van windjes komt meer voor. Dit heet flatus-incontinentie.

Ongewild urineverlies is iets dat je niet snel in je vriendenkring zult bespreken. Hoeveel komt het voor?

Urine-incontinentie als klacht komt voor bij meer dan de helft van de Nederlandse vrouwen van 45 jaar en ouder. Dus dit komt heel veel voor. Bij 7 % van de vrouwen treedt zelfs dagelijks verlies op. Toch durven maar weinig vrouwen hier in hun omgeving of met hun huisarts over te praten. Ze accepteren het gewoon als een bijkomend nadeel van het ouder worden. Terwijl urineverlies toch een vervelend probleem vormt. Jammer, want meestal is verbetering en vaak zelfs herstel mogelijk.

Wat zijn de hoofdoorzaken van urine-incontinentie bij vrouwen?

Stress-incontinentie komt het meest voor bij vrouwen die kinderen hebben gekregen. De banden en spieren van de bekkenbodem zijn uitgerekt en soms ernstig beschadigd. De bekkenbodem geeft dan onvoldoende steun aan de organen die daar op liggen, zoals de blaas, de baarmoeder, de vagina en de darm.
Bevallingen in het verleden spelen dus een rol bij het ontstaan van ongewild urineverlies. Verslapping van de bekkenbodem kan ook andere oorzaken hebben: hormonale veranderingen in de overgang, veel zwaar tillen en sommige gynaecologische operaties. Chronisch hoesten, een bemoeilijkte ontlasting en overgewicht kunnen de klachten ook verergeren.

Urge- of aandrang-incontinentie kan bijvoorbeeld voorkomen tijdens een blaasontsteking. Maar ook bij een blaassteen, bij een afwijking van de blaas, en bij een neurologische aandoening. In een aantal gevallen kan de oorzaak niet gevonden worden.

We zien nog al eens dat vrouwen naast urine-incontinentie ook een verzakking hebben. Toch hoeft dit niet samen te gaan. Ongewild verlies van ontlasting kan eveneens onderdeel van het bekkenbodemprobleem vormen.

Wat kun je tegen urine-incontinentie doen?

Algemene maatregelen bestaande uit gewichtsreductie, bestrijden van obstipatie en vermijden van teveel drinken kunnen al effect hebben.

Bekkenbodemtraining onder leiding van een bekkenfysiotherapeut vormt de basisbehandeling bij urine-incontinentie. Zowel bij stress-incontinentie als urge-incontinentie blijkt bekkenbodemtraining succesvol. Met deze training wordt gestreefd naar een zo goed mogelijk werkende bekkenbodem. Ruim de helft van de vrouwen wordt relatief snel en eenvoudig weer droog. Bij sommigen zal dit nooit helemaal worden bereikt. Binnen 3 maanden mag verbetering worden verwacht. Zoniet, dan moet naar een andere oplossing worden gezocht.
Belangrijk in deze fase is dat de gynaecoloog en/of uroloog bekijkt wat de oorzaak van het urineverlies is.

Wanneer sprake is van stress-incontinentie vormt een kleine operatieve ingreep, waarbij een bandje onder de plasbuis via de vagina wordt aangebracht, een mooie oplossing. 85% van de vrouwen is daarna droog. En van de resterende 15% ervaart nog eens 10% een sterke verbetering.

Indien bekkenbodemtraining te weinig helpt bij urge-incontinentie, dan kunnen medicijnen een oplossing vormen.

Hulpmiddelen als een pessarium of een vaginale tampon kunnen bij lichte vormen van incontinentie een oplossing vormen. In de praktijk wordt hier niet veel gebruik van gemaakt.

Met dank aan: Gynaecologen Janetta de Vries en Henk Oosterhof - Ziekenhuis Nij Smellinghe te Drachten